Radar, suszarka, wideorejestrator: ściąga na kontrolę

Kierowcy mówią, że złapał ich radar albo suszarka. Tymczasem radarów Policja prawie nie używa: na koniec 2023 roku miała 1968 urządzeń do pomiaru prędkości, a radarów było wśród nich 24. Resztę stanowiły lasery z kamerą, lasery bez kamery i wideorejestratory w radiowozach. Trzy najpopularniejsze modele, czyli suszarki TruCAM II i UltraLyte oraz wideorejestrator Videorapid 2A, rozebraliśmy w osobnych analizach ich instrukcji obsługi. Tutaj zbieramy wnioski z całej serii w jednym miejscu.

Każdy rodzaj urządzenia mierzy inaczej i każdy ma inny słaby punkt. Dlatego najpierw pokazujemy, jak rozpoznać urządzenie przy radiowozie, potem test, który przy danym urządzeniu rozstrzyga najwięcej, a na końcu dowody, o które warto wnioskować w sądzie. Najważniejsze punkty mieszczą się na jednej ściądze, którą zapiszesz w telefonie.

W skrócie:

• Na koniec 2023 roku Policja miała 984 lasery z kamerą, 630 laserów bez kamery, 330 wideorejestratorów i 24 radary. W 2026 roku dochodzi 600 nowych mierników TruCAM II.
• Trzy modele opisane w naszych analizach to 1373 urządzenia, około 70 procent policyjnych mierników. Rodzaje, do których należą, obejmują prawie 99 procent.
• Laser mierzy odległość do Twojego auta i z jej zmian liczy prędkość. Wideorejestrator mierzy drogę radiowozu, a Twoją prędkość tylko pośrednio.
• Przy każdym urządzeniu policjant ma na Twoje żądanie pokazać wynik albo nagranie i uwierzytelnioną kopię świadectwa legalizacji. Tak stanowi zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji (§ 11 ust. 1 pkt 5 i 8).
• Kąt ustawienia policjanta, brak statywu i zakłócacze to mity, które sądy odrzucają. Działają nagranie, odległość pomiaru, ważna legalizacja i zapisy policjanta.

Czym Policja mierzy prędkość: radar to rzadkość

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podało w odpowiedzi na interpelację nr 4422, ile urządzeń do pomiaru prędkości miała Policja na koniec 2023 roku. Podzieliło je na cztery rodzaje:

Kiedy więc kierowca mówi, że złapał go radar, prawie na pewno zmierzył go laser albo wideorejestrator. Radary Iskra i Rapid to nieco ponad 1 procent policyjnych mierników. Suszarkami kierowcy nazywają ręczne mierniki laserowe, bo policjant trzyma je za rękojeść jak suszarkę do włosów.

Od 2026 roku przewaga laserów z kamerą rośnie. Z funduszy unijnych Policja kupiła 600 mierników TruCAM II, a według komunikatu Komendy Głównej Policji z 24 kwietnia 2026 roku dostarczono już 400 z nich.

Trzy modele, których instrukcje przeczytaliśmy, to 1373 urządzenia, około 70 procent mierników z 2023 roku. Dlatego ściągę układamy według rodzajów urządzeń, a nie modeli. TruCAM, TruSpeed, Polcam czy starszy Videorapid 2 działają na tej samej zasadzie co opisany przez nas model tego samego rodzaju, choć mają własne instrukcje.

Jak rozpoznać urządzenie przy radiowozie

Policjant nie zawsze mówi, jakim urządzeniem Cię zmierzył, ale rodzaj rozpoznasz w kilka sekund. Wystarczy spojrzeć na przód miernika albo na to, skąd pochodzi nagranie.

Nazwę modelu i numer egzemplarza znajdziesz w dokumentach. Policjant ma przy sobie uwierzytelnioną kopię świadectwa legalizacji i musi Ci ją okazać na żądanie (§ 11 ust. 1 pkt 8 zarządzenia nr 30). Świadectwo podaje przyrząd i jego numer fabryczny. Wideorejestrator liczy drogę z obrotów kół radiowozu, więc legalizuje się go razem z autem, w którym jest zamontowany. W sprawie rozpatrzonej przez Sąd Rejonowy w Grajewie świadectwo wideorejestratora Polcam wskazywało markę, numer rejestracyjny i numer VIN radiowozu oraz rozmiar jego opon (II W 176/18).

Po pomiarze ręcznym miernikiem rodzaj i nazwę przyrządu policjant wpisuje też do notatki urzędowej, którą sporządza, gdy odmówisz przyjęcia mandatu. W nagraniach Videorapid 2A nazwa modelu jest częścią identyfikatora urządzenia w lewym górnym rogu obrazu.

Dwie zasady pomiaru: laser mierzy Twoje auto, wideorejestrator radiowóz

Oba lasery działają tak samo. Wysyłają serię krótkich impulsów podczerwieni, mierzą czas ich powrotu, a z tego, jak szybko maleje albo rośnie odległość do auta, liczą prędkość. Jeden pomiar trwa około jednej trzeciej sekundy. Różnica polega na tym, że TruCAM II nagrywa przy tym film, a UltraLyte pokazuje tylko wynik na wyświetlaczu.

Wideorejestrator działa zupełnie inaczej. Videorapid 2A liczy drogę z obrotów kół radiowozu i dzieli ją przez czas, więc wynik to średnia prędkość radiowozu na odcinku pomiarowym (pkt 3.1 instrukcji). Twoją prędkość oddaje tylko wtedy, gdy odległość między autami na początku i na końcu pomiaru była taka sama (pkt 5.2). Na tej samej zasadzie działa Polcam: według jego instrukcji, cytowanej przez Sąd Rejonowy w Grajewie, mierzy średnią prędkość radiowozu, a prędkość auta przed nim pośrednio (II W 176/18).

Dane pochodzą z instrukcji: TruCAM II s. 86, UltraLyte s. 3 i 58, Videorapid 2A pkt 2.2, 4.1 i 4.2.1. Szerokość wiązki to nasze przeliczenie z rozbieżności podanej przez producenta.

Z tej różnicy wynika wszystko inne. Przy laserze spór toczy się o to, czy wiązka trafiła w Twoje auto i czy da się to pokazać. Przy wideorejestratorze o to, czy radiowóz Cię nie doganiał.

Co jest wspólne dla wszystkich urządzeń

Model nie zmienia kilku zasad. Warto je znać, zanim zaczniesz szukać argumentów w instrukcji.

• Instrukcja wiąże Policję. Rozporządzenie o przyrządach do pomiaru prędkości wymaga, żeby przyrząd był stosowany „w sposób zgodny z instrukcją obsługi i decyzją zatwierdzenia typu” (§ 23 ust. 1). To samo powtarza zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji (§ 19 ust. 1). Instrukcja nie jest jednak ustawą. Jej naruszenie nie unieważnia mandatu automatycznie, tylko podważa wartość dowodu, którą ocenia sąd.
• Legalizacja jest ważna 13 miesięcy. Numer urządzenia musi się zgadzać z numerem w świadectwie. Brak ważnej legalizacji to najmocniejszy argument przy każdym urządzeniu. Videorapid 2A po upływie terminu sam przestaje mierzyć (pkt 5.3).
• Masz prawo zobaczyć wynik i świadectwo. Policjant pełniący służbę na drodze ma „okazywać na żądanie osoby kontrolowanej utrwalony obraz naruszenia lub wynik dokonanego pomiaru”, chyba że z przyczyn technicznych jest to niemożliwe, a także uwierzytelnione kopie świadectw legalizacji (§ 11 ust. 1 pkt 5 i 8 zarządzenia nr 30). To przepis wewnętrzny Policji, ale obowiązuje przy każdym urządzeniu.
• Każde urządzenie ma rejestr pracy. Patrol prowadzi rejestr pracy przyrządu, w którym widać, kto, kiedy i gdzie mierzył oraz jakim egzemplarzem (§ 19 ust. 2 zarządzenia i załącznik nr 1). Taki rejestr trafia do akt spraw o wykroczenia (Sąd Rejonowy w Wągrowcu, II W 331/23).
• Nagrania mają swój termin. Materiał z wideorejestratora i z miernika z kamerą przechowuje się co najmniej 30 dni, a ten, który może być dowodem, przez cały czas postępowania (§ 24 i § 27 zarządzenia).

Jeden test na każde urządzenie

Przy każdym rodzaju urządzenia jedna rzecz waży najwięcej. Sprawdzisz ją jeszcze przy radiowozie, jeśli poprosisz o pokazanie wyniku albo nagrania.

Suszarka z kamerą: krzyż celownika i ciągłe nagranie

TruCAM II potrafi zmierzyć auto z daleka, nawet z 1200 metrów, a zdjęcie z czytelną tablicą robi później, domyślnie gdy auto dojedzie na 70 metrów (s. 21 i 86). Pomiar i kadr z Twoim numerem to więc często dwie różne chwile. Łączy je ciągłe nagranie, na którym krzyż celownika pokazuje moment pomiaru i miejsce, w które trafiła wiązka (s. 54). Z 600 metrów wiązka ma około 1,5 metra szerokości, więc przy dalekim pomiarze liczy się też to, czy obok nie jechało inne auto.

Poproś o nagranie od chwili pomiaru i sprawdź trzy rzeczy: czy krzyż jest na Twoim aucie, czy obok nie było innego pojazdu i czy nagranie bez przerwy prowadzi do kadru z czytelną tablicą. Zanotuj odległość pomiaru i pogodę. W deszczu albo mgle urządzenie powinno pracować w trybie pogody, w którym nie mierzy bliżej niż 61 metrów (s. 40 i 73). Zapytaj też o datę ostatniej kontroli celownika, którą urządzenie zapisuje (s. 27).

Sąd Rejonowy w Szczytnie uniewinnił kierowcę zmierzonego miernikiem TruCam z 282,7 metra. Policjanci nie prowadzili auta w celowniku do odległości, z której powstaje czytelne zdjęcie, a kierowcy pokazali jedno nieostre zdjęcie z chwili pomiaru (II W 169/23). Szczegóły znajdziesz w analizie instrukcji TruCAM II.

Suszarka bez kamery: odległość z ekranu

UltraLyte nie robi zdjęć, nie nagrywa i nie pamięta wyniku (s. 1). Na wyświetlaczu są dwie liczby: u góry prędkość, u dołu odległość auta od miernika (s. 21). Kolejny pomiar zastępuje poprzedni, więc poproś o wynik od razu i spisz prędkość, odległość oraz czas, który minął od pomiaru.

Odległość to Twój najważniejszy dowód. Porównaj ją z miejscem: czy z tej odległości policjant mógł Cię widzieć i czy nie zasłaniał Cię zakręt, wzniesienie albo inne auto. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia uniewinnił kierującą zmierzoną z 470 metrów, bo policjant stał 200 metrów od wylotu tunelu, a jej auto było w chwili pomiaru jeszcze w tunelu (XI W 11568/15).

Gdy odmówisz przyjęcia mandatu, policjant sporządza notatkę urzędową z odległością pomiaru, punktem celowania, czasem od pomiaru i informacją o innych autach (§ 26 ust. 2 zarządzenia nr 30 i załącznik nr 7). Sądy uniewinniały kierowców, gdy odległości pomiaru nikt nie zapisał (Sąd Rejonowy w Legionowie, II W 325/17, i Sąd Okręgowy w Poznaniu, IV Ka 1135/17). Szczegóły znajdziesz w analizie instrukcji UltraLyte.

Wideorejestrator: wielkość Twojego auta w kadrze

Wideorejestrator mierzy prędkość radiowozu, więc kluczowy jest odstęp między autami. Instrukcja Videorapid 2A daje prosty test: porównaj wielkość swojego auta na nagraniu na początku i na końcu pomiaru. Jeśli na końcu jest większe, radiowóz Cię doganiał, a producent sam pisze, że wynik jest zawyżony (pkt 5.2 i 5.5). Na 50-metrowym odcinku zbliżenie o długość auta zawyża wynik o ponad 10 procent.

Sprawdź przy okazji, czy zoom jest taki sam na starcie i na mecie, czy droga przy wyniku równa się długości odcinka i czy widać tył Twojego auta, bo pomiar prędkości średniej wykonuje się wyłącznie kamerą przednią (pkt 3.2, 4.1 i 5.2). Zarządzenie nr 30 każe przy tym nagrywać obraz i dźwięk przez całą służbę, od wyjazdu radiowozu z jednostki do powrotu, a przerwy wpisywać do notatnika (§ 21). Nagranie sprzed startu pomiaru powinno więc istnieć.

Szybka jazda radiowozu sama w sobie nie unieważnia mandatu. Liczy się sposób jazdy w czasie pomiaru, bo od niego zależy wiarygodność wyniku. Piszemy o tym w analizie czy nieoznakowany radiowóz może przekraczać prędkość. Cały test ramki opisaliśmy w analizie instrukcji Videorapid 2A.

Mity, które przegrywają w sądzie

Najwięcej tracą w sądzie kierowcy, którzy budują obronę na mitach. Te poniżej obalają same instrukcje albo sądy.

Argumenty, które działają: ranking dla trzech rodzajów urządzeń

Poniżej zebraliśmy argumenty z trzech analiz w jednej tabeli, od najmocniejszych. Ocena jest nasza i dotyczy siły argumentu, a nie szans konkretnej sprawy.

Co zrobić przy kontroli: kroki przy każdym urządzeniu

Przy radiowozie masz kilka minut i jedną okazję, żeby zobaczyć wynik albo nagranie, zanim zdecydujesz o mandacie. Te kroki działają niezależnie od urządzenia.

Czego nie robić? Nie zarzucaj policjantowi pomiaru z ręki ani z boku drogi i nie kłóć się o to, czy radiowóz miał prawo jechać szybko. Pamiętaj też, że odmowa ma swoją cenę. Sprawa trafia do sądu, który nie jest związany taryfikatorem, a przegrana oznacza grzywnę i zwykle także koszty. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim skazał kierowców w dwóch sprawach z opinią biegłego: jeden dostał 200 zł grzywny i 1917,12 zł kosztów, drugi 500 zł grzywny i 4906,61 zł wydatków (II W 522/15 i II W 386/15). Odmawiaj, gdy widzisz konkretny problem, a nie z zasady. Więcej piszemy w artykułach o odmowie przyjęcia mandatu i o kosztach sprawy o wykroczenie w sądzie.

Po kontroli: o jakie dowody wnioskować

Po odmowie przyjęcia mandatu Policja kieruje do sądu wniosek o ukaranie (art. 99 k.p.w.). Jeśli wcześniej przesłuchuje Cię w czynnościach wyjaśniających, możesz odmówić wyjaśnień i zgłosić wnioski dowodowe (art. 54 § 6 k.p.w.). Sąd może wydać wyrok nakazowy bez rozprawy (art. 93 k.p.w.), a od niego przysługuje sprzeciw w terminie 7 dni od doręczenia (art. 506 § 1 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w.). Szczegóły opisaliśmy w artykule o sprzeciwie od wyroku nakazowego.

Z wnioskiem o nagranie nie zwlekaj. Sąd Rejonowy w Garwolinie uniewinnił kierowcę, bo Policja nie zabezpieczyła nagrania z pomiaru ani nawet zrzutu ekranu z chwili pomiaru (II W 1135/22, według publikacji Stowarzyszenia Prawo na Drodze). Tak wyglądają najważniejsze dowody przy każdym rodzaju urządzenia:

Przy każdym urządzeniu warto też wnioskować o rejestr pracy przyrządu, instrukcję obsługi i decyzję zatwierdzenia typu. Gdy spór dotyczy identyfikacji auta albo stanu urządzenia, przydaje się opinia biegłego z zakresu pomiarów prędkości. To najdroższy dowód, więc sięgaj po niego przy konkretnych wątpliwościach.

Nagranie z miernika jest dowodem jak każdy inny i podlega swobodnej ocenie (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w.), a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w.). Jeśli mandat już przyjąłeś, zostaje wąska ścieżka z art. 101 k.p.w.: wniosek o uchylenie w terminie 7 dni od uprawomocnienia, przy wąskim katalogu przesłanek. Więcej w artykule o odwołaniu od przyjętego mandatu.

Czego ta ściąga nie obejmuje

Żeby to zestawienie było uczciwe, trzeba też powiedzieć, gdzie się kończy.

• Modele, których instrukcji nie czytaliśmy. TruCAM, TruSpeed, LaserCam 4, Polcam, Videorapid 2 i radary działają na zasadzie swojego rodzaju, ale mają własne instrukcje, tryby i parametry. O Polcam wiemy tyle, ile cytuje wyrok z Grajewa.
• Różne wydania instrukcji. Opisaliśmy TruCAM II w wydaniu I z listopada 2019 roku, Videorapid 2A w wersji z lipca 2023 roku i UltraLyte w polskim wydaniu bez daty. Sądy cytują też inne polskie wydanie instrukcji UltraLyte, z inną numeracją stron i innymi danymi.
• Fotoradary i odcinkowy pomiar. To inna procedura: zamiast kontroli przy radiowozie dostajesz wezwanie pocztą. Opisujemy ją w artykule mandat z fotoradaru: co robić krok po kroku i w analizie błędów odcinkowego pomiaru prędkości.
• Pomiar odstępu. TruCAM II z wykupioną opcją mierzy też odstęp między autami. Ten pomiar ma własne warunki, które opisaliśmy w artykule o mandacie za niezachowanie odstępu.

Źródła i instrukcje

Ten tekst zbiera wnioski z czterech analiz, w których znajdziesz wszystkie szczegóły i cytaty:

• Videorapid 2A: co mówi instrukcja i kiedy pomiar jest zawyżony
• TruCAM II: co mówi instrukcja policyjnej suszarki
• UltraLyte: co mówi instrukcja suszarki bez kamery
• Czy nieoznakowany radiowóz może przekraczać prędkość?

Instrukcje obsługi: Videorapid 2A, wersja z lipca 2023 r. (PDF), TruCAM II, wydanie I z listopada 2019 r. (PDF udostępniony przez Stowarzyszenie Prawo na Drodze) i UltraLyte, skan polskiego wydania (PDF w serwisie anuluj-mandat.pl). Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji w sprawie pełnienia służby na drogach: tekst z 2017 roku oraz zmiany z 2019 roku i 2026 roku. Liczby urządzeń: odpowiedź MSWiA na interpelację nr 4422. Wideorejestrator Polcam: wyrok Sądu Rejonowego w Grajewie, II W 176/18.

Źródło: analiza Nomando.pl na podstawie instrukcji obsługi mierników TruCAM II, UltraLyte i Videorapid 2A, danych MSWiA i zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji, październik 2026.

Możesz wykorzystać te ustalenia w swojej publikacji. Prosimy o podanie źródła. Kontakt dla redakcji: nomando.pl/dla-mediow.

---

Metodyka: tekst zbiera ustalenia z naszych analiz instrukcji obsługi Videorapid 2A (wersja z lipca 2023 roku), TruCAM II (wydanie I z listopada 2019 roku) i UltraLyte (polskie wydanie bez daty) oraz z analizy o nieoznakowanym radiowozie. Numery stron i punktów odsyłają do tych instrukcji. Liczby urządzeń pochodzą z odpowiedzi MSWiA na interpelację nr 4422 (stan na 31 grudnia 2023 roku) i z komunikatu Komendy Głównej Policji z 24 kwietnia 2026 roku, przepisy wewnętrzne Policji z zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 22 września 2017 roku ze zmianami z 2019 i 2026 roku, a informacje o wideorejestratorze Polcam z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Grajewie (II W 176/18). Udziały procentowe i szerokość wiązki to nasze przeliczenia, a ocena siły argumentów jest nasza. Przepisy według stanu na październik 2026 roku. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.